COD to skrót od określenia „Cash on Delivery”; po polsku najczęściej określany jako „płatność za pobraniem”, oznacza usługę pobrania płatności za zamówienie podczas dostarczenia towaru do klienta. To model płatności za zakupy online popularny w wielu europejskich krajach.

PUDO to skrót od określenia „Pick-Up, Drop-Off”; określenie miejsca, w którym można odebrać lub nadać przesyłkę. To ciesząca się dużą popularnością wśród konsumentów metoda logistyki ostatniej mili, dostępna w ofertach operatorów logistycznych w Polsce i za granicą. Punktem PUDO mogą być sklepy i punkty usługowe, automaty paczkowe, kioski. Wykorzystanie PUDO w logistyce daje klientowi elastyczność w wyborze miejsca dostawy i momentu nadania lub odebrania przesyłki.

Q-commerce to skrót od angielskiego określenia quick commerce - model handlu elektronicznego, w którym przewiduje się szybką dostawę produktu na żądanie. Model ten zakłada maksymalne skrócenie procesu dostawy produktów do nabywcy, nawet do kilkunastu minut od złożenia zamówienia. Najbardziej popularne platformy q-commerce w Polsce oferują zakup produktów spożywczych, chemii gospodarczej i artykułów gospodarstwa domowego z dostawą do domu. Funkcjonują w oparciu o sieć małych sklepów, tzw. dark stores, rozproszonych na terenie miasta, w celu skrócenia dystansu fizycznego i umożliwienie sprawnego dostarczenia zakupów na wybrany adres.

.

WMS to skrót od określenia Warehouse Management System - wyspecjalizowany magazynowy system informatyczny. Służy do codziennego zarządzania procesami magazynowymi w celu ich kontroli, optymalizacji i prawidłowego przepływu. System WMS może być częścią szerszego systemu ERP w formie modułu, ale częściej jest osobnym narzędziem, którym dysponują pracownicy odpowiadający za poprawną pracę magazynów firmowych.

White label jest to produkt lub usługa, której producentem i sprzedawcą są dwie różne firmy. Firma oferująca produkt swoim klientom nie jest jego producentem, ale sprzedaje go pod swoją marką. Istnieje wiele firm oferujących produkty white label innym firmom (np. kosmetyki) i zdarza się, że jeden produkt jest sprzedawany pod kilku lub kilkunastoma „szyldami”. Ten model jest często stosowany w przypadku produktów lub usług, które firma chce sprzedawać pod własną marką, bez ponoszenia kosztów związanych z ich produkcją. W porównaniu do produktów private label, model ten umożliwia ograniczenie kosztów.

Pojęcia User Experience (UX) i User Interface (UI) są ściśle związane z projektowaniem wizualnym stron internetowych, aplikacji webowych i mobilnych. Praca projektantów UX i UI wzajemnie uzupełnia się. UX polega na projektowaniu doświadczeń użytkownika podczas korzystania z witryny czy aplikacji. Do tego niezbędna jest wiedza dotycząca m.in. badania potrzeb, preferencji, nawyków użytkowników oraz zagadnień deweloperskich. UI design jest skoncentrowany wokół percepcji użytkownika. Celem projektanta UI jest stworzenie atrakcyjnej wizualnie, angażującej, dopasowanej do użytkownika i intuicyjnej witryny bądź aplikacji, z wykorzystaniem różnych technik projektowych.

TACOS to skrót od angielskiego określenia Total Advertising Cost of Sale - to wskaźnik zwrotu z inwestycji poniesionych w ramach kampanii reklamowej typu PPC (pay-per-click) prowadzonej w serwisie Amazon. Ta platforma sprzedaży internetowej posiada własne narzędzia do promocji, stąd wskaźnik TACOS został stworzony specjalnie na określenie zysków z prowadzonych działań reklamowych PPC w tym marketplace.

SEO to skrót angielskiego określenia Search Engine Optimisation. SEO oznacza zbiór metod optymalizacji witryny internetowej (serwisu, sklepu, produktu), w wyniku której osiąga się jak najwyższe pozycje w organicznych wynikach wyszukiwania. Do najbardziej popularnej wyszukiwarki w Europie i na świecie zalicza się Google, więc termin pozycjonowania (SEO) stosuje się najczęściej w odniesieniu do tego serwisu. Praktyka SEO obejmuje liczne działania, świadczone najczęściej przez specjalistów ds. pozycjonowania lub marketingu internetowego. Termin SEO stosuje się też wobec działań dotyczących optymalizacji listy produktów pod wyszukiwarkę marketplace, np. na Amazon. Działanie to wymaga znajomości środowiska danego marketplace, jednak cel jest ten sam – zaistnieć w jak najlepszych wynikach wyszukiwania pod określonymi słowami kluczowymi. Najlepiej na pierwszej pozycji.

ROPO to model zachowania konsumenta, który szuka w Internecie informacji o produkcie, ale zakupu dokonuje w sklepie tradycyjnym. W przypadku reverse ROPO, ten schemat jest odwrócony i konsument sprawdza produkty w sklepach tradycyjnych, ale zakupu dokonuje online. Badanie takich zachowań konsumenckich jest ważne dla sklepów internetowych, które chcą zrozumieć, które czynniki wpływają na odpływ klientów ze sklepu online do kanałów sprzedaży offline i na odwrót.

ROPO to skrót od określenia Research Online Purchase Offline.

ROI to skrót od angielskiego określenia Return on Investment. ROI to wskaźnik zwrotu z inwestycji, oceniający stopień jej efektywności. Pozwala określić skuteczność prowadzonych działań marketingowych w ramach całego planu reklamy i promocji (do określenia efektywności reklam można posłużyć się wskaźnikiem ROAS), określając kwotę zwrotu z danej inwestycji w odniesieniu do jej kosztów (wytworzenia i reklamy). Wynik ROI wyraża się w procentach.

ROAS to skrót angielskiego określenia Return on Advertisement Spend. ROAS to wskaźnik zwrotu z inwestycji w reklamę. Pozwala określić skuteczność prowadzonych kampanii reklamowych w odniesieniu do pozyskanego przychodu dla firmy z tej reklamy lub kampanii. Wskaźnik ROAS jest z powodzeniem wykorzystywany w reklamie internetowej, ponieważ zaawansowana analityka pozwala na dokładne oszacowanie wartości zwrotu z danego kanału promocji. Możliwe jest też stosowanie go w przypadku mediów offline, jak telewizja czy radio.

PPC to skrót od angielskiego określenia pay-per-click. PPC oznacza rodzaj kampanii reklamowej w Internecie, w której reklamodawca płaci wtedy, gdy użytkownik kliknie w daną reklamę. Model rozliczeń PPC jest najczęściej stosowany w przypadku reklam prowadzonych w wyszukiwarce internetowej, wyszukiwarce na marketplace, ale też w mediach społecznościowych, np. w systemie reklamowym Facebooka.

PIM to skrót od angielskiego określenia Product Information Management. PIM oznacza platformę internetową do zarządzania wszystkimi informacjami o produktach. Te specjalistyczne narzędzia przeznaczone dla firm są bazą danych potrzebną do prowadzenia sprzedaży w sklepach e-commerce, w marketplace’ach i innych kanałach dystrybucji. Korzyścią z wdrożenia systemu PIM jest możliwość aktualizacji informacji o produkcie w jednym narzędziu. Dzięki integracji, zaktualizowane dane są automatycznie przekazywane do zewnętrznych systemów sprzedaży. Systemy PIM ułatwiają więc pracę i zarządzanie, szczególnie w przypadku dużego, różnorodnego asortymentu i wielu kanałów sprzedaży.

One step checkout to angielskie określenie na końcowy proces realizacji zamówienia w sklepie internetowym. Polega na spłaszczeniu struktury procesu finalizacji zamówienia do jednej podstrony. Pozwala to przyspieszyć dokonanie zakupu przez klienta, umożliwia mu podgląd całego procesu zakupu w jednym miejscu. Dla sklepu pozwala zmniejszyć ryzyko porzucenia koszyka przez klienta.

Omnichannel to zbiór działań, które firma podejmuje w celu zapewnienia spójnych doświadczeń sprzedażowych klienta (customer experience) we wszystkich kanałach sprzedaży i komunikacji z klientem (online i offline). Strategia omnichannel zakłada obecność marki w wielu kanałach sprzedaży i komunikacji (social media, sklep internetowy, sklep stacjonarny, marketplace, targi itp.). W odróżnieniu od stgrategii multichannel, omnichannel zakłada wypracowanie spójnych doświadczeń klienta we wszystkich kanałach. Dzięki strategii omnichannel klienci mogą łatwo dokonywać zakupów online, odbierać produkty w sklepie stacjonarnym czy punkcie odbioru lub zamówić produkty online i zwrócić w sklepie stacjonarnym. Dla firm korzyścią z wdrożenia strategii omnichannel jest dotarcie z ofertą do większej grupy potencjalnych klientów, zwiększenie skuteczności działań promocyjnych i zwiększenie sprzedaży.

Multichannel, czyli strategia wielokanałowa, to podejście do sprzedaży i marketingu, w której w celu dotarcia do klientów firma wykorzystuje wiele kanałów dystrybucji i komunikacji. Jej zaletą jej możliwość do dotarcia do szerszej grupy odbiorców w porównaniu do oparcia strategii o jeden kanał marketingu lub sprzedaży. Wykorzystanie wielu kanałów pozwala też na dopasowanie komunikacji i procesu sprzedażowego do zmieniających się preferencji klientów oraz bieżących trendów. W odróżnieniu od strategii omnichannel, kanały wykorzystywane w strategii wielokanałowej działają od siebie niezależnie, a klienci mogą mieć różne doświadczenia (customer experience), w zależności od używanego kanału. Strategia multichannel nie wymaga więc tworzenia spójnej, jednolitej strategii. Uwaga poświęcana jest każdemu kanałowi z osobna a komunikaty mogą być dopasowane do każdego z nich indywidualnie.

Merchant to najprościej mówiąc – sprzedawca; angielskie określenie na podmiot (firmę, osobę) prowadzący sklep internetowy.

M-commerce oznacza sprzedaż i zakupy internetowe z wykorzystaniem urządzeń mobilnych (telefon, tablet). M-commerce daje klientom możliwość dokonywania zakupów w każdym miejscu i czasie z wykorzystaniem sklepów internetowych, platform sprzedażowych (marketplace) i mediów społecznościowych. Poza sprzedażą i zakupem produktów i usług, aplikacje m-commerce udostępniają też dokonywanie płatności mobilnych, przeglądanie katalogów produktów, porównywanie cen itp. M-commerce to skrót od angielskiego określenia mobile commerce.

Marketplace, czyli dosłownie „rynek”, to elektroniczna platforma sprzedażowa, w której kupujący mają dostęp do produktów od wielu sprzedawców w różnych kategoriach, definiowanych przez daną platformę. Sklepy marketplace dzielą się ze względu na zasięg: lokalny (na terenie jednego kraju) lub międzynarodowy (jedna platforma dostępna w kilkunastu czy kilkudziesięciu krajach), specjalizację  (marketplace horyzontalne i wertykalne) oraz na grupę docelową (marketplace B2B, B2C, C2C). Marketplace może działać na zasadzie aukcji, gdzie przedmioty są sprzedawane na podstawie ofert kupujących, lub sklepu internetowego, gdzie cena jest ustalana przez sprzedawcę. Marketplace pozwala tworzyć szeroką ofertę produktów i zróżnicowaną ofertę cenową, udostępnia proste i intuicyjne procesy transakcji i dostawy dla klientów. Z tego powodu jest najpopularniejszym sposobem na zakupy w Internecie w wielu krajach. Najbardziej znanymi przykładami marketplace’ów są Allegro, Amazon, OLX, eBay czy Etsy.

Listing to karta produktowa lub strona produktowa w sklepie internetowym lub na marketplace, prezentująca ofertę sklepu. Na jej zawartość składają się informacje o produkcie w formie tytułu, opisu, zdjęć i filmów oraz ceny. Umożliwia klientom zapoznanie się z najważniejszymi informacjami o produkcie.

Konwersja to określenie związane z marketingiem i sprzedażą. Odnosi się do użytkownika strony internetowej, sklepu internetowego, platformy zakupowej, serwisu społecznościowego, który dokonał zakupu bądź zrealizował inny cel określony przez sprzedawcę lub reklamodawcę (np. uzupełnił formularz kontaktowy w ramach kampanii reklamowej lub zarejestrował konto w sklepie).

GMV to skrót od angielskiego określenia Gross Merchandise Value, oznacza wskaźnik łącznej wartości sprzedanych towarów w danym okresie w kanałach e-commerce.

Green commerce to sposób prowadzenia handlu, w którym nadrzędnym celem jest zrównoważony rozwój i minimalizowanie negatywnego wpływu działalności sprzedażowej na środowisko naturalne. Polega na sprzedaży produktów i usług, które są produkowane i oferowane w sposób przyjazny środowisku, np. poprzez wykorzystanie ekologicznych materiałów, redukcję zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych w procesie produkcji.

Fulfillment odnosi się do procesu realizacji zamówienia i dostarczenia produktu do klienta, który jest wykonywany przez zewnętrzną firmę (outsourcing) na terenie kraju producenta lub za granicą. W tym modelu współpracy B2B firma-sprzedawca powierza firmie specjalizującej się w fulfillment proces realizacji złożonych zamówień i dostawy na adres klienta. Wartością dla przedsiębiorcy jest oszczędność zasobów w procesie kompleksowej realizacji zamówień, obsługa zwrotów oraz odciążenie magazynu, bowiem fulfillment umożliwia przechowywanie produktów w firmie realizującej wysyłki. Usługa fulfillment rozwinęła się wraz ze wzrostem popularności handlu internetowego (e-commerce). Popularnymi firmami świadczącymi tę usługę w Polsce są np. InPost i Omnipack.

Fintech to firma łącząca nowoczesne technologie ze światem finansów (fintechy nie są jednak bankami), kierująca swoje produkty i usługi do osób prywatnych i przedsiębiorstw. Fintechy opracowują różnorodne aplikacje, narzędzia internetowe związane m.in. z płatnościami, zarządzaniem finansami, wymianą walut, przelewami zagranicznymi, inwestowaniem itp. W handlu transgranicznym fintechy pomagają konsumentom w zakupie zagranicznym, oferując atrakcyjne kursy wymiany walut i proste płatności, a sprzedawcom – uproszczenie procedur płatności transgranicznych, co przyspiesza proces wprowadzenia produktów na zagraniczny rynek.

Feed produktowy to plik komputerowy zawierający informacje o produktach dostępnych u sprzedawcy internetowego. Przygotowywany w celu prowadzenia sprzedaży w internetowych platformach sprzedażowych lub promocji w serwisach reklamowych (np. Google, Facebook) oraz porównywarkach cenowych. Feed produktowy określa m.in. nazwy produktów, identyfikator produktu, markę, kategorie produktowe, cenę, cechy, pojemność i wagę czy inne cechy fizyczne i użytkowe produktu, zwane atrybutami. Przygotowuje się go na podstawie wytycznych platformy, w której prowadzona jest sprzedaż lub promocja – każdy serwis określa własne atrybuty, które powinny znaleźć się w feedzie. Wysoka jakość informacji zawartych w pliku zwiększa szansę na wyróżnienie oferty, pozyskanie ruchu na stronę sklepu internetowego lub stronę oferty w katalogu marketplace.

FBA i FBM to modele sprzedaży oferowane przez Amazon. FBA, czyli Fullfilment by Amazon, dotyczy procesu sprzedaży produktu, w którym Amazon przejmuje na siebie obowiązki związane z magazynowaniem produktu, zapakowaniem go, wysyłką do klienta na adres dostawy oraz obsługą zwrotu. W modelu Fullfilment by Merchant (FBM) takie obowiązki bierze na siebie sprzedawca, co wiąże się z koniecznością posiadania własnego magazynu i osób obsługujących wysyłkę paczek.

ERP jest zintegrowanym systemem informatycznym, służącym do zarządzania zasobami przedsiębiorstwa. System ERP umożliwia automatyzację procesów i integrację różnych obszarów działalności firmy w jednym programie komputerowym. Integracja modułów zapewnia płynny przepływ informacji w czasie rzeczywistym. Kilkunastu pracowników jednocześnie może wykonywać prace w systemie ERP. Przykładowymi modułami, które może integrować system ERP, są dane księgowe i finansowe, sprzedażowe, magazynowe, związane z produkcją, logistyką oraz administracją.

ERP to skrót od angielskiego określenia Enterprise Resource Planning.

EDI to skrót od Electronic Data Interchange, czyli elektronicznej wymiany danych. EDI jest to proces przesyłania zamówień oraz dokumentów handlowych (np. faktury, zamówienia) między dwoma systemami, bez konieczności ich ręcznego przepisywania. EDI jest często stosowane w handlu internetowym i pomaga usprawnić procesy sprzedaży oraz zarządzania danymi handlowymi.

Dropshipping to metoda prowadzenia sprzedaży internetowej, w której sklep internetowy lub sprzedawca na marketplace nie posiada fizycznie towarów. Sprzedawca korzysta z magazynu dostawcy lub producenta, któremu przekazuje zamówienia złożone przez jego sklep. Pakowanie i wysyłka odbywa się bezpośrednio z magazynu producenta, a więc sprzedawca nie pośredniczy w procesie realizacji zamówienia. Dzięki temu sklep internetowy nie ponosi kosztów związanych z przechowywaniem towarów. Nie musi posiadać też pracowników odpowiadających za pakowanie i wysyłkę. Zadaniem sklepu jest pozyskanie klienta poprzez marketing, sprzedaż, obsługa klienta oraz zarządzanie zwrotami towarów.

Customer journey to angielskie określenie dot. ścieżki klienta, czyli sumy wszystkich interakcji klienta z daną firmą podczas całej relacji określonej w czasie. Proces customer journey rozpoczyna się od pierwszego styku z firmą (np. poprzez zobaczoną reklamę), aż do ostatniego etapu, który może skończyć się przed lub po dokonaniu zakupu. Customer journey opracowuje się w celu zrozumienia klienta, jego potrzeb i celów oraz oczekiwań na każdym etapie styku z firmą, aby zaprojektować odpowiednie customer experience (CX).

Customer Experience (CX) to określenie na doświadczenia klienta podczas kupowania produktów lub korzystania z usług na stronie internetowej lub w sklepie internetowym. CX dotyczy wszystkich interakcji między klientem a firmą, od pierwszego wejścia na stronę, przez dokonanie zakupu, aż po obsługę posprzedażową. Dobrze zaprojektowany CX ułatwia proces zakupowy i buduje pozytywne wrażenia z kontaktu z daną firmą lub marką, dzięki temu firma zwiększa swoje szanse na powrót klienta w przyszłości.

Content marketing to strategia marketingowa, w której tworzy się i udostępnia wartościowe treści, w celu przyciągnięcia potencjalnych klientów (in-bound marketing) i zainteresowania swoją ofertą. W ramach content marketingu powstają różne rodzaje treści, takie jak artykuły na blogu, filmy, infografiki, podcasty, e-booki, a nawet memy i kreatywne posty w mediach społecznościowych.

CLV to wskaźnik pozwalający oszacować całkowitą wartość przychodu od danego klienta lub segmentu klientów z transakcji sprzedaży w danym przedziale czasowym. Wskaźnik CLV oblicza się mnożąc trzy wartości – średniej wartości zamówienia dokonanego przez danego klienta w danym okresie x ilość transakcji sprzedaży w danym okresie (zazwyczaj przez rok) x średnia długość trwania relacji handlowej (w latach).

Buy Box na Amazonie to obszar na stronie produktu, gdzie klienci mogą kliknąć przycisk "Dodaj do koszyka" lub "Kup teraz", aby dodać dany produkt do swojego koszyka lub dokonać zakupu. Na stronie produktu (np. telefonu komórkowego określonego modelu) często pojawia się wiele ofert od różnych sprzedawców. Jednak tylko jeden sprzedawca może otrzymać Buy Box, co oznacza, że ​​ma on swojego rodzaju „pierwszeństwo” wśród innych firm, oferujących ten sam produkt. Buy box jest narzędziem Amazona, który umożliwia większą sprzedaż firmie, której uda się go wygrać.

API to skrót od słów Application Programming Interface. API to rodzaj komputerowego tłumacza, który umożliwia aplikacjom komunikację między sobą. Dzięki niemu programy automatycznie przesyłają i odbierają informacje. API jest wykorzystywane m.in. w aplikacjach mobilnych lub serwisach internetowych.

Cross-dock to model logistyki magazynowej, który jest wykorzystywany w celu przyspieszenia procesu dystrybucji towarów. W magazynie cross-dock towar jest odbierany bezpośrednio z jednego transportu i przekazywany do kolejnego transportu, bez przechowywania go w magazynie na dłuższy czas.

Checkout to angielskie określenie na końcowy proces realizacji zamówienia w sklepie internetowym. Dotyczy zamówienia, które klient dodał do koszyka, a następnie podjął dodatkową aktywność w celu sfinalizowania zakupu. W procesie checkout użytkownik jest proszony o podanie dokładnych danych personalnych, adresu pocztowego, określenia sposobu płatności i realizacji dostawy, czy też akceptację regulaminu. Optymalizacja procesu checkout pozwala na zwiększenie sprzedaży w sklepie internetowym.

Spis treści

Spis treści

Kraje bałtyckie: trzy rynki, jeden region

Kraje bałtyckie, czyli Estonia, Łotwa i Litwa to trzy, stosunkowo małe państwa, z łączną populacją liczącą nieco ponad 6 milionów mieszkańców. Zachodnie firmy często traktują je jako jednorodny e-rynek. W wielu aspektach to jednak poważny błąd strategiczny.

autor:
Olza Logistic

zdjecie z flagami krajów Litwa, Łotwa, Estonia

Kraje bałtyckie, choć łączy je historia, położenie geograficzne i przynależność do Unii Europejskiej, różnią się m.in. pod względem dojrzałości, zwyczajów zakupowych, preferowanych metod płatności czy poziomu konkurencji. Dla polskiego e-sklepu planującego ekspansję zrozumienie tych różnic może zdecydować o sukcesie lub kosztownej porażce.

Estonia – cyfrowy pionier

Estonia jest prawdopodobnie najbardziej zaawansowanym cyfrowo państwem nie tylko wśród krajów bałtyckich, ale w ogóle na Starym Kontynencie. Kraj z populacją zaledwie 1,3 miliona mieszkańców wytworzył takie globalne marki jak Skype, TransferWise (dziś Wise) czy Pipedrive. Jego infrastruktura e-administracji jest wzorem dla dziesiątek innych krajów. W handlu online to doświadczenie i ambicje mają bezpośrednie przełożenie na zachowanie konsumentów.

Przychody estońskiego e-commerce szacowane są na niecały miliard euro w 2025 roku, a rynek rośnie w tempie 9% rocznie. Estonia wyróżnia się wśród krajów bałtyckich najwyższym przychodem per capita z segmentu B2C konsumenci wydają online średnio blisko 1300 euro rocznie, co plasuje Estonię znacznie powyżej regionalnej średniej.

Płatności cyfrowe bez gotówki

Estonia jest praktycznie bezgotówkowa. 99% płatności online realizowanych jest cyfrowo. Dominują karty kredytowe i debetowe, ale otwarta bankowość (open banking) szybko zyskuje na znaczeniu. Lokalni dostawcy jak Maksekeskus integrują opcje płatności bezpośrednio z konta bankowego, a Estończycy są przyzwyczajeni do autoryzacji transakcji przez bankowy e-ID. Niemal każdy mieszkaniec realizuje średnio dwa lub więcej zakupów online miesięcznie.

Lojalność wobec lokalnych marek

Charakterystyczną cechą estońskiego konsumenta jest przywiązanie do rodzimych sklepów. Ponad 40% Estończyków kupuje wyłącznie u lokalnych sprzedawców. Oznacza to, że sam fakt posiadania dobrej oferty nie wystarczy. Zagraniczna marka musi aktywnie budować zaufanie i obecność w przestrzeni lokalnej.

Logistyka na wysokim poziomie

Omniva, estońska firma pocztowa, jest liderem logistyki bałtyckiej i obsługuje ponad 1200 automatów paczkowych w całym regionie. W 2025 roku podpisała kontrakt z Zalando na obsługę dostawy ostatniej mili na terenie Bałtyków (w tym w soboty) i z bezetykietowymi zwrotami. Infrastruktura jest porównywalna z zachodnioeuropejską.

Łotwa – zakupy za granicą

Łotwa to rynek e-commerce, który posiada ciekawą specyficzną cechę: łotewscy konsumenci są jednymi z najbardziej otwartych na zakupy za granicą w całej Unii Europejskiej. Z 25% udziałem zakupów spoza UE Łotwa plasuje się w europejskiej czołówce, co czyni ją naturalnie przyjazną dla zagranicznych sprzedawców.

Odsetek kupujących online wzrósł do 65% populacji w 2025 roku z 51% w 2021. Około 42% mieszkańców robi zakupy w internecie co najmniej raz w miesiącu, a e-commerce odpowiada za ponad 10% przychodów detalicznych w kraju.

Moda i elektronika na prowadzeniu

W strukturze produktowej dominuje odzież i obuwie (13% udziału w rynku), a elektronika pozostaje najszybciej rosnącą kategorią od lat (obecnie 11% udział w rynku). Łotysze kupują też meble, zabawki i artykuły spożywcze – ten ostatni segment rośnie w tempie ponad 6% CAGR.

Płatności: karty wciąż na pierwszym miejscu

Podobnie jak w przypadku Estonii i Litwy, na Łotwie dominującą metodą płatności pozostają karty kredytowe. Telefony komórkowe i cyfrowe portfele stopniowo zyskują udział, ale zmiana następuje wolniej niż u sąsiadów. Smartfony generują już ponad 57% wartości transakcji, co potwierdza trend mobilny.

Wyzwanie: czas dostawy

Historycznym problemem łotewskiego e-commerce zawsze była długa dostawa. 40% Łotyszy przyznawało, że zbyt długi czas oczekiwania skłaniał ich do rezygnacji z zakupów online na rzecz sklepów stacjonarnych. Inwestycje Omnivy i rozbudowa sieci automatów paczkowych Venipak stopniowo zmieniają ten obraz, ale zagraniczny sprzedawca musi traktować szybką dostawę jako element oferty, a nie opcję.

Bariera językowa

Łotwa ma silną rosyjskojęzyczną mniejszość etniczną, stanowiącą blisko ¼ populacji. Dla sprzedawców oznacza to potencjalną konieczność lokalizacji nie w jednym, ale w dwóch językach: łotewskim i rosyjskim, by dotrzeć do całego rynku.

Litwa – największy rynek z własnym championem

Litwa jest bezsprzecznie dominującym rynkiem e-commerce regionu i odpowiada za ponad połowę łącznych przychodów bałtyckiego e-handlu. Rynek wyceniany jest na 2,9 miliarda euro w 2025 roku i ma osiągnąć 5,9 miliarda do 2030 roku, rosnąc w tempie około 15% rocznie! To jeden z najdynamiczniej rozwijających się rynków w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Litwa to jednak nie tylko liczby, ale kraj, z którego pochodzi Vinted –  jeden z największych europejskich marketplace’ów second-hand. Platforma ta, choć dziś globalna, uformowała nawyki zakupowe Litwinów i uczyniła z nich doświadczonych użytkowników e-commerce klasy C2C. Segment ten rośnie w tempie blisko 19% CAGR.

Płatności mobilne jako standard

Karty kredytowe są preferowaną forma płatności (38%). Tu warto podkreślić, że często są to cyforwe wersje kart w telefonach. Blisko 70% transakcji w 2025 roku realizowanych było przez urządzenia mobilne. Litewscy konsumenci chętnie korzystają także z cyfrowych portfeli (wzrost o 21% CAGR). Trendem staje się obecnie open banking: płatności bezpośrednio z konta bankowego za pośrednictwem Montonio (ponad 6000 sklepów) lub Kevin stały się regionalnym standardem.

Rynek mocno sfragmentowany

Litewscy konsumenci są zróżnicowani. Zamożniejsi zwracają uwagę na markę i jakość, często uważając produkty zagraniczne za lepsze. Mniej zamożni kierują się przede wszystkim ceną. Dla polskich sprzedawców to szansa. Polskie produkty mają w regionie wizerunek solidnych
i przystępnych cenowo, a Polska jest jednym z głównych kierunków zakupów cross-border.

Infrastruktura logistyczna na poziomie

Litewska Poczta dostarczyła w grudniu 2024 roku 12 milionów paczek — o 20% więcej niż rok wcześniej. Sieć automatów paczkowych ma osiągnąć 700 punktów do 2029 roku. Venipak dostarcza do automatów aż 90% przesyłek na Litwie. Przepływ paczek transgranicznych przekroczył 600 000 sztuk rocznie między Litwą, Łotwą i Estonią, co świadczy o rosnącej integracji regionalnej.

Porównanie kluczowych wskaźników:

CechaEstoniaŁotwaLitwa
Wydatki per capita onlinewysokieumiarkowanerosnące
Otwartość na zakupu zagraniczneumiarkowanabardzo wysokawysoka
Dojrzałość rynkunajwyższaśredniaWysoka, dynamicznie rosnąca
Udział w rynku bałtyckim<25%<25%>50%

Wspólne mianowniki, czyli co łączy te trzy rynki?

Mimo różnic, kraje bałtyckie posiadają kilka wspólnych cech, które mogą ułatwić planowanie ekspansji.

Automaty paczkowe i open banking

Ponad 50% bałtyckich konsumentów korzysta co miesiąc z sieci paczkomatów Omnivy. Na Litwie aż 90% przesyłek trafia do terminali. Brak integracji z tą siecią to poważna bariera wejścia.

Montonio i Kevin obsługują tysiące sklepów w regionie. Konsumenci oczekują możliwości płatności bezpośrednio z konta bankowego. Zagraniczny sklep bez tej opcji traci znaczną część potencjalnych transakcji.

Cross-border shopping

Kraje bałtyckie mają małe bazy produkcyjne, więc ich konsumenci od lat kupują za granicą, m.in. z Polski, Niemiec i Skandynawii. To strukturalna przewaga dla polskich sprzedawców, którzy wchodzą
do regionu jako znany, sąsiedzki kierunek. We wszystkich trzech krajach moda, obuwie i elektronika konsumencka to kluczowe kategorie zakupowe.

GDPR egzekwowany rygorystycznie

Przestrzeganie regulacji jest obowiązkiem, a lokalne organy kontrolne wykazują się dużą aktywnością. Przekonało się o tym m.in. Vinted ukarane przez litewskiego inspektora ochrony danych grzywną 2,38 mln euro.

Wskazówki dla polskich e-sprzedawców

Polska i kraje bałtyckie łączy wiele: podobna historia, bliskość geograficzna, przynależność do UE, rozbudowane sieci logistyczne i rosnące przepływy handlowe. Polskie e-sklepy mają więc realną przewagę na starcie. Choć nie mogą ignorować lokalnych specyfik to mają narzędzia, by je szybko niwelować lub się do nich dostosowywać.

1. Zacznij od Litwy, a potem skaluj

Litwa to największy i najdynamiczniej rosnący rynek regionu. Choć bariera językowa jest niższa niż w Estonii, to skala rynku uzasadnia inwestycję w lokalizację. Traktuj Litwę jako pilotaż bałtyckiej ekspansji, zbieraj dane, buduj relacje logistyczne i dopiero potem wchodź na Łotwę i Estonię.

2. Lokalizacja to więcej niż tłumaczenie

Litewski, łotewski i estoński to trzy odrębne języki — żaden z nich nie jest podobny do polskiego. Automatyczne tłumaczenie jest widoczne dla rodzimych użytkowników i niszczy zaufanie. Zainwestuj w profesjonalne tłumaczenie strony, opisów produktów i obsługi klienta. Na Łotwie rozważ dodatkowo wersję rosyjskojęzyczną, aby dotrzeć do 24% populacji rosyjskojęzycznej.

3. Open banking bez kompromisów

Rozważ integrację z Montonio lub Kevin. W regionie, gdzie płatność z konta bankowego jest często domyślnym zachowaniem zakupowym, brak tej opcji to bezpośrednia utrata konwersji. Karty Visa i Mastercard są akceptowane, ale samo ich posiadanie nie wystarczy.

4. Zintegruj się z siecią automatów Omniva i Venipak

Polskie e-sklepy są przyzwyczajone do InPostu. W krajach bałtyckich jego odpowiednikiem jest Omniva. Bez opcji odbioru w automacie paczkowym Twoja oferta dostawcza będzie postrzegana jako niepełna. Venipak uzupełnia sieć, szczególnie na Litwie. Rozważ partnerstwo z takimi firmami jak Olza Logistic, które obsługują cross-border z Polski i oferują doręczenia przez Omnivę i Venipak.

5. Dostosuj cennik do lokalnej siły nabywczej

Estonia ma najwyższe wydatki per capita w regionie i jest bardziej zbliżona do rynku zachodnioeuropejskiego. Ceny, które sprawdzają się na Litwie, mogą wymagać korekty w górę dla Estonii i w dół dla segmentów cenowo-wrażliwych na Łotwie. Nie stosuj jednolitego cennika europejskiego bez lokalnej weryfikacji.

6. Postaw na mobile-first

Ponad połowa transakcji w regionie realizowana jest przez smartfony. Jeśli Twój sklep nie jest w pełni responsywny i zoptymalizowany pod kątem mobilnym (szybki czas ładowania, przejrzysty checkout na małym ekranie), tracisz większość potencjalnych klientów.

7. Buduj markę, nie tylko sprzedaż

Lokalni konsumenci w całym regionie wykazują silną preferencję dla zaufanych marek. Samo uruchomienie sklepu z dobrą ofertą nie wystarczy. Potrzebujesz strategii budowania świadomości: lokalny SEO, kampanie Google Ads w języku docelowego kraju, obecność na lokalnych porównywarkach cen i ewentualnie na regionalnych marketplace’ach (np. Pigu.lt, Senukai.lt).

8. Nie ignoruj GDPR i lokalnych przepisów konsumenckich

Prawo konsumenckie w UE jest w dużej mierze zharmonizowane, ale lokalne organy mają własną dynamikę egzekucji. Litewski i estoński inspektor danych osobowych są aktywni. Upewnij się, że Twoja polityka prywatności, mechanizm zgód i procesy obsługi zwrotów są w pełni zgodne z lokalnymi wymogami.

9. Kalkuluj realistycznie — rynek jest mały, ale perspektywiczny

Łącznie trzy rynki bałtyckie liczą około 6 milionów mieszkańców. To mniej niż Warszawa z okolicznymi powiatami. Choć sugerujemy rozpoczęcie ekspansji od Litwy, to docelowo musisz przygotowywać swój sklep do obsługi wszystkich trzech rynków jednocześnie, dzieląc koszty lokalizacji i logistyki.

10. Wykorzystaj polskie korzenie jako atut

Polskie produkty — szczególnie kosmetyki, odzież, meble i artykuły dla dzieci — cieszą się w regionie dobrą reputacją. „Made in Poland” lub „Polish brand” może być elementem pozycjonowania, a nie tylko informacją. Konsumenci z krajów bałtyckich kupują w Polsce od lat i traktują ją jako wiarygodne, bliskie geograficznie i kulturowo miejsce zakupów.

Podsumowanie

Kraje bałtyckie to jeden z najbardziej obiecujących kierunków ekspansji dla polskiego e-commerce w najbliższych latach. Łączna wartość rynku rośnie dynamicznie, penetracja cyfrowa jest wysoka, a konsumenci, szczególnie łotewscy i litewscy, są naturalnie otwarci na zakupy transgraniczne z Polski.

Estonia to rynek premium z zaawansowaną infrastrukturą, wymagający jednak budowania marki i lojalności. Łotwa to otwarte wrota dla zagranicznych sprzedawców, choć z infrastrukturą logistyczną wciąż dojrzewającą. Litwa to główna szansa – największy wolumen, najwyższa dynamika wzrostu i konsumenci gotowi na produkty z zewnątrz.

Klucz do sukcesu leży w trzech rzeczach: prawdziwej lokalizacji (nie tylko tłumaczeniu), integracji z lokalną infrastrukturą płatniczą i logistyczną oraz cierpliwości w budowaniu marki na rynkach, które nagradzają sprzedawców znanych i zaufanych, nie tylko tanich i szybkich.

autor artykułu

Olza Logistic oferuje najbardziej przyjazny dla polskich e-sklepów model logistyki cross-border, łączący zalety najlepszych spedycji na ostatniej mili z własną siecią szkieletową.

Wizytówka firmy

Przeczytaj artykuły Olza Logistic

zdjęcie rynku miejskiego w Rumunii

Jak przygotować ekspansję w Rumunii i na Węgrzech

Strategia

Polskie sklepy internetowe coraz chętniej patrzą nie tylko na najbliższych sąsiadów - Czechy i Słowację - ale także na nieco od...

flaga Bułgarii

Fenomen bułgarskiego e-commerce – dlaczego warto budować cross-border do Bułgarii?

Strategia

Bułgaria, będąca członkiem Unii Europejskiej od 2007 roku, przeszła w ciągu ostatniej dekady znaczącą transformację gospodarczą...

flaga Republiki Czeskiej

Cross-border do Czech jak sprzedaż w Polsce – jak czas transportu i obsługa klienta zacierają granice między rynkami

Logistyka

Dzisiaj zatarła się już różnica między paczkami krajowymi, a adresowanymi za naszą południową granicę. Zakupy ze sklepu w Polsc...

Zobacz więcej artykułów